Specjalne potrzeby edukacyjne

Zgodnie z definicją OECD o specjalnych potrzebach edukacyjnych (SPE) ucznia możemy mówić wtedy, kiedy bez dodatkowego wsparcia lub dostosowania treści nauczania nie może on korzystać z edukacji szkolnej w takim samym zakresie jak inni uczniowie w tym samym wieku.  Odsetek takich uczniów w całej populacji uczniów objętych obowiązkiem szkolnym i nauki w krajach należących do OECD waha się od 1% w Korei Południowej do blisko 25% na Islandii. Różnice wynikają z rozbieżności w szczegółowych kryteriach. W Polsce w praktyce edukacyjnej przyjmuje się kryterium formalne, opisane w Ustawie o Systemie Oświaty i rozporządzeniu MEN, zgodnie z którymi podstawą jest diagnoza przeprowadzona przez specjalistyczną placówkę. SPE można podzielić na dwie kategorie – uczniów odbiegających od „średniej” w populacji in plus i in minus. Pierwsza kategoria to uczniowie szczególnie zdolni. Druga kategoria dotyczy w szczególności dzieci z całościowymi i sprzężonymi zaburzeniami rozwojowymi, niepełnosprawnościami, przewlekle chorymi, o specyficznych trudnościach w uczeniu się lub zaburzeniach zachowania i emocji. Przy takim rozumieniu SPE odsetek uczniów zaliczanych do tej kategorii sięga nawet 20% populacji. Niespełna połowa uczniów ze SPE korzysta z edukacji w szkołach specjalnych, pozostali – w szkołach ogólnodostępnych.

W trakcie ewaluacji zewnętrznej SPE jest brane pod uwagę w ramach różnych wymagań, niemniej najważniejszym jest wymaganie Szkoła lub placówka wspomaga rozwój uczniów, z uwzględnieniem ich indywidualnej sytuacji.

Opracował: Bartłomiej Walczak

http://www.oecd.org/els/family/50325299.pdf