Wyrównywanie szans edukacyjnych

Idea wyrównywania szans edukacyjnych jest związana z rozwojem tendencji do inkluzji społecznej, związanej z ideą państwa opiekuńczego. Każdy z nas posiada dostęp do różnych zasobów kapitałów ekonomicznego, społecznego i kulturowego, co przekłada się na przebieg ścieżki życiowej. Źródłem tych nierówności są przede wszystkim zależności strukturalne, związane z pozycjami ekonomicznymi, klasowymi, etnicznymi, genderowymi, regionalnymi i innymi.  Edukacja postrzegana jest jako istotne narzędzie pozwalające na zniwelowanie tych różnic. Działa po pierwsze przez umożliwienie wszystkim uczącym się jednakowego dostępu do rozwoju wiedzy i umiejętności, po drugie przez wyrównywanie zasobów grup podatnych na wykluczenie. Dostęp do oferty manifestuje się miedzy innymi przez obejmowanie znacznej części populacji obowiązkową edukacją, co ma ograniczyć (a zdaniem innych jedynie przesunąć) selekcję. Działania wyrównujące szanse zachodzą przede wszystkim na poziomie konkretnych szkół i placówek oraz współpracujących z nimi poradni psychologiczno-pedagogicznych i instytucji pomocy społecznej. W ewaluacji zewnętrznej są one ujęte w szczególności w wymaganiu „Szkoła lub placówka wspomaga rozwój uczniów, z uwzględnieniem ich indywidualnej sytuacji”, gdzie wskazuje się na poziomie podstawowym na konieczność diagnozowania indywidualnej sytuacji i potrzeb ucznia, a na wysokim wspomaganie przezwyciężania trudności wynikających z alokacji klasowej.

Opracował: Bartłomiej Walczak

Luhman, N. (1994) Teoria polityczna państwa bezpieczeństwa socjalnego, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN

Bourdieu, P. Passeron, J.-C., (2006) Reprodukcja. Elementy teorii systemu nauczania, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN