Strategie ilościowe w badaniach społecznych

Strategia ilościowa odpowiada szczególnemu nastawieniu epistemologicznemu badacza, zapożyczonemu jeszcze przez Augusta Comte’a z nauk naturalistycznych. Zakłada się mianowicie, że obserwowalne zachowania ludzi można skwantyfikować, czyli opisać  za pomocą liczb. W naukach społecznych do metod ilościowych zalicza się przede wszystkim sondaż i eksperyment.  Niewątpliwie do strategii ilościowych można „podciągnąć” obserwację posługującą się wystandaryzowanymi narzędziami i statystyczną analizę danych zastanych, a także specyficzne dla pedagogiki techniki takie jak socjometria czy testy pedagogiczne.

Od strony analizy danych charakterystyczne jest wykorzystanie statystyki i budowanie wniosków w oparciu o procedury falsyfikacji hipotez.

W porównaniu z metodami jakościowymi poprawne zastosowanie metod ilościowych (pomijam tutaj pseudosondaże na próbach przypadkowych) jest niewątpliwie bardziej kosztowne, bez zastosowania bardziej złożonych metod analizy statystycznej daje jedynie powierzchniowy obraz, a także ogranicza możliwość wprowadzenia założeń ewaluacji dialogicznej. Z drugiej strony daje możliwość przenoszenia wniosków na całą populację, precyzyjnego szacowania reprezentatywności, rzetelności i trafności pomiaru, a także szybką analizę danych. Jest wreszcie jeszcze jeden argument, który dobrze obrazuje nasz stosunek do wiedzy w ogóle: magia liczb i opartych na nich wniosków ma ogromną zdolność przekonywania.

Opracował: Bartłomiej Walczak

Babbie, E. (2007) Badania społeczne w praktyce Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN

Creswell J. (2013) Projektowanie badań naukowych. Metody jakościowe, ilościowe i mieszane Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego

Pilch, T., Bauman, T. (2001) Zasady badań pedagogicznych. Strategie ilościowe i jakościowe Warszawa: Wydawnictwo Akademickie „Żak”