Autoewaluacja
ang. selfevaluation. W edukacji - zakorzeniony w kulturze szkoły zwyczaj zbierania przez nauczycieli danych o przebiegu oraz wynikach własnej pracy oraz poddawanie ich pogłębionej refleksji. Ma ona postać ciągłego procesu. Istnieje niezależnie od nakazów prawa oraz ma na celu doskonalenie własnej pracy.
W języku potocznym termin ten bywa traktowany, jako synonim ewaluacji wewnętrznej. Autoewalucję można traktować jako jedną z postaci ewaluacji wewnętrznej, ale tylko w tym sensie, że prowadzi się ją „wewnątrz” szkoły i przez osoby, które łączą dwie role - rolę np. nauczyciela oraz badacza własnej praktyki. Pojęcia te różnią się jednak zakresem jak i treścią. Różnice dotyczą celów, przedmiotu, metod zbierania danych, form, kompetencji osób prowadzących oraz sposobu pracy nad wynikami ewaluacji. Przedstawia je poniższe zestawienie
|
aspekty |
Autoewaluacja |
Ewaluacja wewnętrzna |
|
Cel |
Gromadzenie wiedzy wspomagającej rozwój instytucji oraz profesjonalizm jej kadry (cele rozwojowe) Gromadzenie wiedzy umożliwiającej pogłębiony wgląd w procesy edukacyjne oraz ich lokalne konteksty |
Ustanawianie publicznego zaufania do szkoły jako instytucji w środowisku lokalnym Respektowanie wymogu odpowiedzialności (accountability) za osiągane wyniki przed licznym gronem podmiotów (władze oświatowe, samorządowe, rodzice, uczniowie, opinia publiczna). Gromadzenie wiedzy wspomagającej rozwój instytucji |
|
Przedmiot |
Własna praca nauczyciela Praca innych nauczycieli |
Praca innych nauczycieli |
|
Metody zbierania danych |
Proste, dostosowane do bieżących potrzeb narzędzia |
Metody zbierania danych jakościowych i ilościowych uznane przez metodologię badań społecznych, narzędzia badacze tworzone specjalnie dla potrzeb planowanych ewaluacji |
|
Formy |
Ewaluacje prowadzone indywidualnie i w nieformalnych zespołach Ciągły proces |
Ewaluacje prowadzone i projektowane przez formalnie powołane przez dyrektora zespoły nauczycieli Ciągły proces regulowany przyjętym, jawnym i zaakceptowanym przez radę pedagogiczną planem.
|
|
Kompetencje osób prowadzących |
Podstawowa wiedza i kompetencje z zakresu metodologii badań społecznych oraz teorii ewaluacji |
Pogłębiona wiedza i doświadczenie z dziedzinie teorii i metodologii badań ewaluacyjnych |
|
Sposób pracy nad wynikami ewaluacji |
Systematyczna, pogłębiona refleksja praktyczna Dialog
|
Dialog |
|
Odbiorcy wyników |
Inni nauczyciele, kierownictwo |
Inni nauczyciele, kierownictwo, uczniowie, rodzice, opinia publiczna |
Opracowanie: Henryk Mizerek
Polecane lektury:
Kędracka-Feldman, E. (2010). Autoewaluacja w praktyce oświatowej w latach 2002-2010. W E. Tołwińska-Królikowska (Red.), Autoewaluacja w szkole (ss. 178–190). Warszawa: Ośrodek Rozwoju Edukacji.
MacBeath, J. E. C. (1999). Schools Must Speak for Themselves: The Case for School Self-evaluation. London and New York: Routledge.
Mizerek, H. (2010). „Twarze” i „gęby” ewaluacji - perspektywa naukowa. W: E. Tołwińska-Króllkowska (Red.), Autoewaluacja w szkole (ss. 165–167). Warszawa: Ośrodek Rozwoju Edukacji.
Tołwińska-Królikowska, E. (Red.). (2002). Autoewaluacja w szkole. Warszawa: Centralny Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli.
Vanhoof, J., & Petegem, P. Van. (2011). Designing and evaluating the process of school self-evaluations. Improving Schools, 14(2), 200–212. doi:10.1177/1365480211406881
