ucząca się szkoła

koncepcja rozwijana na bazie teorii organizacji uczących się opracowanej przez Petera Senge.  W świetle tej koncepcji ucząca się szkoła to taka, która ciągle rozszerza swoje możliwości tworzenia własnej przyszłości. Fundamenty organizacji uczącej się – w tym także szkoły – tworzy pięć dyscyplin:

• mistrzostwo osobiste,
• modele myślowe.
• budowanie wspólnej wizji,
• zespołowe uczenie się,
• myślenie systemowe.

Dyscyplina to ujęciu P. Senge  „zarys teorii i techniki, które muszą być studiowane i doskonalone, aby mogły być zastosowane w praktyce”. Stanowią one obszary wymagające ciągłego uczenia się oraz zmiany dotychczasowego sposobu myślenia i działania. 

Zdaniem Danuty Elsner uczącą się szkołę charakteryzują następujące cechy:

• samodoskonalenie jako wynik uczenia się całej społeczności szkolnej, co ma trwały charakter, wpisany w rytm funkcjonowania placówki, umożliwiający stałą autorefleksję, samoocenę i kierunki zmian,
• proces uczenia się i samodoskonalenia jest powszechny, istnieją mechanizmy umożliwiające każdemu włączenie się do niego, tak, by proces przemian nie stał się udziałem tylko garstki nierozumianych przez otoczenie zapaleńców,
• uczenie się jest skorelowane z działaniem, placówka stwarza stosowne możliwości chętnym,
• kierunki samodoskonalenia wynikają z realnych potrzeb, zaś rezultaty procesu uczenia są wdrażane natychmiast w praktykę,
• każdy ma prawo i możliwości włączenia się do procesu uczenia, dzięki temu łatwiej o powszechne zrozumienie dla zmian,
• szkoła staje się miejscem nieustannej wymiany poglądów, dialogu, analizy doświadczeń,
• celem jest dobro uczniów poprzez systematyczną „poprawę wyników pracy szkoły.

Opracowanie: Henryk Mizerek

Źródła:

Elsner, D. (2003). Szkoła jako organizacja ucząca się. Chorzów: Wydawnictwo Mentor.

Senge, P. (2012). Piąta dyscyplina: teoria i praktyka organizacji uczących się (IV wydanie.). Warszawa: Oficyna Wolters Kluwer business.

Mazurkiewicz, G. (2005). Szkoła Ucząca Się jako sposób na nowoczesną oświatę. Dyrektor Szkoły. Miesięcznik Kadry Kierowniczej, 6, 138.

Polecane lektury:

Fura, B. (2007). Szkoła jako uczącą się organizacja. Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio H. Oeconomia, 41, 215–227.

Senge, P. M., Cambron-McCabe, N., Lucas, T., Smith, B., & Dutton, J. (2012). Schools that learn (updated and revised): A fifth discipline fieldbook for educators, parents, and everyone who cares about education. New York: Crown Business.