kryteria ewaluacji
Ewaluacja jest badaniem mającym na celu ustalenie (opisanie, wyjaśnienie lub odkrycie) wartości lub/i zalet programu, działania lub obiektu. Konieczne jest zatem precyzyjne ustalenie jej kryteriów. Kryteria ewaluacji są to kategorie określające szczegółowe aspekty, właściwości lub cechy składające się na wartość badanego zjawiska lub procesu. W praktyce mają one postać pojedynczego wyrazu (np. użyteczność) lub równoważnika zdania (np. zgodność z potrzebami uczniów) W projekcie ewaluacji kryteria stanowią rodzaj „sita”, za pomocą którego oddziela się informacje istotne z punktu widzenia celów i zadań ewaluacji od tych, mniej interesujących. W takim znaczeniu funkcją kryteriów ewaluacji jest uszczegółowienie pytań kluczowych, które z natury rzeczy mają bardzo wysoki stopień ogólności.
Projektując demokratyczną, dialogiczną ewaluację należy zadbać o to by kryteria ewaluacji dobierać osobno dla każdego z pytań kluczowych. Nie czyni się tego w sposób intuicyjny i bezrefleksyjny zakładając, że osobiste postrzeganie rzeczywistości oraz system wartości ewaluatora podzielają inne podmioty sceny edukacyjnej. Projektując ewaluację inkluzywną lub dialogiczną trzeba włączyć w proces dobierania i definiowania kryteriów podmioty, których ewaluacja dotyczy.
Liczne modele ewaluacji – w tym na przykład ewaluacja neoliberalna tworzą gotowe listy kryteriów. Proponują pulę uniwersalnych kryteriów, mających zastosowanie w każdym projekcie. Są sformułowane w języku ekonomii i teorii zarządzania (np.użyteczność, przydatność, efektywność).
Opracowanie: Henryk Mizerek
Źródła:
Polecane dalsze lektury:
MacBeath, J., Schratz, M., Meuret, D., Jakobsen, L. (2003). Czy nasza szkoła jest dobra? Warszawa: WSiP.
Tołwińska-Króllkowska W. E. (Red.), (2010) Autoewaluacja w szkole , Warszawa: Ośrodek Rozwoju Edukacji.
